Asfalt

Asfalt Yüzeylerin Hazırlanması

Asfalt sıcak karışım performansı, üstyapı tabakalarının serileceği yüzeyin durumuyla direkt ilişkilidir. Tamamının asfalt tabakalarından oluştuğu üstyapı tipinde, eğer taban zeminin durumu zayıf ise, yolun nihai ömrü önemli derecede düşebilir. Yeni bağlayıcısız granüler temel tabakasının üzerine serilecek olan sıcak karışım asfalt tabakaları için, temel malzemesi stabil ve yüzeyi kuru olmalıdır. Yüzey, serici veya karışımı taşıyan kamyonlarca bozulmuş olmamalıdır. Mevcut asfalt kaplamanın üstüne serilecek olan karışımlar için ise, yüzey iyi bir şekilde hazırlanmalıdır: Çukurlar doldurulmalı, çatlaklar dolgu malzemesi ile yalıtılmalı ve yüzey temizlenmelidir. Ayrıca, mevcut üstyapı yüzeyi ile yeni serilecek asfalt arasındaki bağlantıyı sağlamak için yapıştırma tabakası kullanılmalıdır.

Sıcak Karışım Asfalt Kaplamalar İçin Alt Tabakaların Hazırlanması

Asfalt kaplama direkt olarak üstyapı tabanı üzerine serilecekse, bu taban malzemesi, su içeriği, yoğunluk, yapısal dayanım açısından uygun şartlara sahip olmalı ve kaplamanın uygulanabilmesi için belli bir yüzey düzgünlüğünü de sağlaması gereklidir. Bir üst tabakanın serimi için üstyapı tabanının hazır olduğu saptandıktan sonra ve serim başlamadan önce, oluşturulan üstyapı tabanının inşaat trafiğinin ağırlığını taşıyabilecek güçte olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Asfalt serimi başlamadan önce, mutlaka sağlam bir üstyapı tabanı teşkil edilmelidir. Serim işlemi sırasında tabanda bozulmalar oluşursa, taban düzeltilinceye kadar asfalt serimi durdurulmalıdır.

Genellikle üstyapı tabanı üzerince bitüm emülsiyonu veya sıvı petrol asfalttan yapılan bir astar tabakası sermeye gerek yoktur. Ancak, özellikle üstyapı tabanında kullanılan toprak siltli kil veya kil olduğu zaman astar uygulaması doğru olur. Çünkü astar malzemesi taban toprağı tarafından absorbe edilemez. Kumlu taban zeminleri üzerine astar tabakası kullanımının gerekliliği halen tartışılmaktadır. Nakliye kamyonlarının tekerlekleri altında aşırı derecede kumlu malzeme bulunması halinde tabanın gerekli yük taşıma özelliklerini sağlayabilmesi için, serimden önce taban toprağının bağlayıcı malzemelerin bazı tipleriyle stabil hale getirilmesi gereklidir. Bu tür durumlarda, serim işlemi sırasında kumlu zemini yerinde tutmak için astar tabakası genellikle yeterli olmayacaktır. Astar ancak iyi bir şekilde hazırlanmış taban zemininin üzerinde kullanılabilir.

Asfalt tabakası yeni veya mevcut bir bağlayıcısız granüler temel tabakası üzerine direkt olarak inşa edilecekse, bu temel malzemesi, su içeriği, yoğunluk ve yapısal dayanım açısından gerekli şartları sağlamalı ve serilecek tabakaya düzgün bir yüzey oluşturmalıdır. Eğer granüler malzeme şartları uygun değilse, serim için uygun koşullar sağlanıncaya kadar temel tabakası stabil hale getirilmelidir.

Asfalt tabakası yeni veya mevcut bir bağlayıcısız granüler temel tabakası üzerine direkt olarak inşa edilecekse, bu temel malzemesi, su içeriği, yoğunluk ve yapısal dayanım açısından gerekli şartları sağlamalı ve serilecek tabakaya düzgün bir yüzey oluşturmalıdır. Eğer granüler malzeme şartları uygun değilse, serim için uygun koşullar sağlanıncaya kadar temel tabakası stabil hale getirilmelidir.

Bitümlü Sıcak Karışımların Serimi

Serme işlemi yolun plan, profil ve kesitlerine uygun olarak tekerlekli veya paletli sericilerle (finişer) yapılmaktadır. Sericiler çekici ve serici ünitelerinden oluşur. Çekici ünitesi, sıcak karışım asfaltı hazneye boşaltan kamyonu iter ve serici ünitesini çeker. Kamyonlar, malzemenin dorseye yapışmaması için, plentte yüklenmeden önce yağlanmalıdır. Serim işleminin sürekli olabilmesi için yanaşan kamyon ve finişerin birbirlerine olabildiğince yakın ve aynı hızda gitmesi gereklidir. Makine ile serilmesi mümkün olmayan yerlerde malzeme elle serilmektedir. İstenen kaplama özelliklerinde imalat yapmak için finişerlerde kalınlık, eğim ayarları, duyargalar ve vibratör bulunmaktadır. Vibrasyonun frekansı, malzemeyi karıştıran bıçakların çalışma hızı, malzeme tipi, sıcaklığı ve serme hızı optimum olduğu sürece sıkışmanın % 80 – 95’i tamamlanabilmektedir.

Sıkıştırma dolgu ve kaplama aşamasında büyük önem arz eder. Bu aşamalarda yapılan hatalar etkisini uzun vadede ancak dramatik olarak gösterir. Sıkıştırmaya; karışımın vizkozitesi, ısısı, sıkıştırma ekipmanının tipi, tabaka kalınlığı, asfalt yüzdesi gibi etmenler büyük etkide bulunmaktadır. Sıkıştırma ekipmanı olarak demir bandajlı silindir, lastik tekerlekli silindir ve vibrasyonlu silindir olmak üzere üç yaygın silindir kullanılmaktadır. Silindirlerin her bir noktaya eşit sıkıştırma uygulayabilmesi için operatörlerin belli bir düzen tatbik etmesi gerekmektedir.