22
May
facebook twitter

Ankraj Nedir?

Temel sistemleri, yaygın olarak, yapı ağırlığından ve üzerindeki örtü zemin yüklerinden kaynaklı büyük basınç gerilmeleri altında servis ömürlerini geçirmektedirler. Ancak yapının kullanım amacı, mimarisi ve konumuna bağlı olarak, servis ömrü boyunca, hem yapının kendisi hem de taşıyıcı sistemi, çekme kuvvetlerine ve devirme momentlerine maruz kalabilmektedir.

Gelişen yapı teknolojilerinin inşasını mümkün kıldığı yüksek yapılar, rıhtım yapıları, petrol çıkarma platformları, petrol ve doğalgaz iletim hatları, haberleşme kuleleri, reklam panoları taşıyan direkler, deniz üst ve alt yapıları vb. özel yapıların projelendirilmesinde çekme kuvvetleri ve devirme momentleri dikkate alınarak hesaplar yapılmalıdır. Yapılarda yapılan güçlendirme çalışmalarında ankraj uygulamaları sıklıkla kullanılmaktadır. Ayrıca prefabrik yapıların saha montajlarında, reklam vb. panoların ve dış cephe kaplamalarının yapılara montajlarında da sıklıkla kullanılmaktadır. Ankraj uygulamaları üzerine çok sayıda araştırma yapılmıştır. Yapılan bu araştırmalar çoğunlukla donatısız beton üzerine yapılan ankrajları kapsamaktadır.

Türkiye konumuna bakıldığı zaman önemli fay hatları üzerinde bulunan bir ülkedir. Ülkemizde bulunan mevcut yapı stoku incelendiğinde büyük bir kısmının 2007 yılında yayımlanan Deprem Yönetmeliğinin öngördüğü şartları sağlamadığı görülmektedir. Yakın zamanda yaşanan Van Depreminde olduğu gibi Erzincan, Dinar ve Adapazarı depremlerinde de yapıların yeterince depreme karşı sağlam olmaması sebebiyle birçok bina ayakta kalamamıştır. Bunun en büyük sebepleri arasında yapıların projede tasarlandığı amacın dışında kullanılması, bina tasarımında yapılan hatalar, şantiyede yapılan uygulama hataları ve denetim eksiliği gibi sorunlar sayılabilir.

Ankraj uygulaması ve Deprem güçlendirmesi

Ülkemizde yer alan mevcut yapı stoku incelendiğinde geçmiş yıllarda yapılan birçok betonarme yapının deprem kuvvetlerine karşı yeterli dayanıma sahip olmadığı görülmektedir. Deprem kuvvetlerine karşı yetersiz olan yapıların yıkılarak yerine yenilerinin yapılması durumunda ortaya çıkan ekstra zaman ve para kaybını azaltmak için, mevcut bulunan yapıların güçlendirilmesinin de üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. 2007 Mart ayında yürürlüğe giren “DBYBHY” içerisinde, mevcut yapıların onarım ve güçlendirme uygulama esaslarını içeren ve bu uygulamaların yapılışını açıklayan ve belirli sınırlamalar koyan bir bölümler yer almaktadır.

Mevcut yapıların yük taşıma kapasitesinin artırılmasında; kolonların, kirişlerin, döşemelerin kesitlerinin büyütülmesi ve ilave deprem yüklerine karşı mevcut sisteme perdelerin eklenmesi ile yapılan güçlendirmelerde ve ayrıca prefabrik yapıların zemine montajında, mevcut binaların dış cephe kaplamasının yapılmasında ve ilave pano vb. gibi elemanların bağlanmasında da ankraj uygulamaları sıklıkla kullanılmaktadır. Dolayısıyla son yıllarda güçlendirme projelerinin artması ile birlikte ankraj ile ilgili ülkemizde ve uluslararası çapta birçok çalışma yapılmıştır. Yapılan bu çalışmalar kapsamında kullanılan ankraj çeşidi, kullanılan kimyasal yapıştırıcının türü, deneylerde kullanılan betonun dayanımı, ankrajın çapı, ankrajın derinliği, ankraj yüzeyinin temizlik durumu, ankraj yüzeyinin nemlilik-kuruluk durumu gibi pek çok parametre incelenmiştir.

Ankraj uygulaması örneği

Ankraj Uygulaması 2 Ankraj Uygulaması 3 Ankraj Uygulaması 4

Yapılan araştırmalar

Geçmişte yapılan birçok çalışma incelendiğinde ankraj uygulamalarının donatısız betonlarda olan uygulamalarının incelendiği görülmüştür. Fakat gerçek hayatta yapılan uygulamalara baktığımızda ankraj uygulamalarının genellikle donatılı betonlarda yani betonarme elemanlarda kullanıldığı görülmektedir. Yapılan bu çalışma kapsamında; betonarme elemanlarda ankraj dayanımları konusu değişen boyuna donatı oranları, değişen etriye aralığı ve değişen ankraj gömülme boyu dikkate alınarak deneysel olarak araştırılmıştır.

2007 yılında yürürlüğe giren Deprem Yönetmeliğinde, mevcut yapıların onarım ve güçlendirme uygulama esaslarını içeren, bu uygulamaların yapılışını açıklayan ve belirli sınırlamalar koyan bir bölüm oluşturulmuştur. Oluşturulan bu bölümdeki çerçeve düzlemlerine perde eklenmesinde kullanılacak ankrajların çapının minimum 16 mm olması sınır şartı bulunmaktadır.

Ankraj Çeşitleri

Ankrajlar uygulama yöntemine göre;

Betona önceden yerleştirilen ankraj,

Betona sonradan yerleştirilen ankrajlar

olmak üzere ikiye ayrılırlar.

Betona sonradan yerleştirilen ankrajlar ise kendi içinde genel olarak kimyasal ve mekanik ankrajlar olarak ikiye ayrılır. Herhangi bir kimyasal kullanmadan uygulanan ankrajlar mekanik ankraj olarak adlandırılmaktadır. Bu tip ankrajlarda elemanların mekanik taşıma kapasiteleri kullanılmaktadır. Bu tip ankrajlar daha çok düşük dayanım gerektiren işlerde kullanılmaktadır. Örneğin çanak antenlerin betonarme döşemelere montajı çoğunlukla mekanik ankrajlarla gerçekleştirilmektedir. Kimyasal ankrajlar yüksek dayanımlı yapı kimyasalları kullanılarak ekimi yapılan ankrajlardır. Birçok uygulamada bu tip ankrajlar tercih edilmektedir.


:

:

Betondan beklenen en kritik etken, yapı kullanım am...

Betonun üretimi, taşınması ve yerleştirilmesi esnasındaki hom...

Viskozite, moleküller arasındaki sürtünmeden dolayı akışkan malz...

Merdivenler farklı yükseklikteki yapı bölümleri arasında kişilerin...

Dayanım kaybetmeden şekil değiştirebilme yeteneğine süneklik denir....