Sıkıştırma Faktörü Deneyi

Sıkıştırma faktörü deneyi 1947 yılında İngiltere’de geliştirilmiştir. Birçok ülkede kullanılan bu deney yöntemi ile ilgili standartların bazıları şunlardır: BS 1881, TS 2872, ve ISO 4111 Sıkıştırma faktörü deneyi, beton karışımının kıvamını ölçmekte, betonun ne ölçüde sıkıştırılması gerektirdiği hakkında fikir vermektedir. ASTM standartlarında yer almamakla birlikte, Amerika Beton Enstitüsü’nün ACI 211 no.lu standartında gerek normal beton karışımların ve gerekse çökme göstermeyen kuru beton karışımların işlenebilmesi hakkında fikir edinmek üzere tavsiye edilmektedir.

Sıkıştırma faktörü deneyinde kullanılan alet ve deneyin yapılışı

Sıkıştırma faktörü deney aletinin altı kapalı fakat üstü açık bir silindir kap, daha yukarıda da, ters yerleştirilmiş kesik koni şekilli iki kap bulunmaktadır. Kapların eksenleri aynı düşey doğrultudadır. Konik şekilli kapların üst kısımları açık, alt kısımları açılabilir tarzdaki kapaklarla kapalı tutulmaktadır. Fark edileceği gibi, en üstteki kabın hacmi ortadaki kabın hacminden daha büyüktür. Ortadaki kabın hacmi de en alttaki silindir şekilli kabın hacminden daha büyüktür.

Sıkıştırma faktörü

Sıkıştırma Faktörü Deneyi Aleti

Deney için, taze beton, mala ile, en üstteki kabı tamamen dolduracak şekilde yerleştirildikten sonra, bu kabın altındaki kapak açılarak betonun ortadaki kaba düşmesi ve ortadaki kaptaki alt kapağın açılmasıyla da en alttaki silindirin içerisine düşmesi ve silindiri doldurması sağlanmaktadır. Silindirin dışına taşmış olan beton fazlalıkları temizledikten sonra, silindir içerisine düşerek silindiri doldurmuş olan betonun ağırlığı bulunmaktadır. Bu işlem için, boş silindirin ağırlığı betonla dolu silindirin ağırlığından çıkartılarak bulunmaktadır. Daha sonra, boşaltılıp içi temizlenen aynı silindir kap, deneyde kullanılan aynı beton numunesi ile tamamen sıkıştırılmış duruma sahip olacak şekilde doldurulmaktadır.

İlginizi çekebilecek yazı:  Çökme (Slump) Deneyi

Tamamen sıkıştırma işlemi, silindir içerisine yerleştirilen betonu yaklaşık 5’er cm’lik tabakalar halinde yerleştirilmesi ve şişlenmesi ile veya vibratör ile yapılmaktadır. Tamamen sıkıştırılmış durumdaki beton, silindirin içerisini tam olarak doldurduktan sonra, bu betonun da ağırlığı tartılarak bulunmaktadır. Sıkıştırma faktörü yukarıdan düşerek kısmen sıkıştırılmış duruma gelen beton yoğunluğunun tamamen sıkıştırılmış beton yoğunluğuna bölünmesi ile hesaplanmaktadır. Deneyde kullanılan silindirin hacmi sabit olduğuna göre, sıkıştırma faktörünü bulabilmek için, kısmen sıkıştırılmış betonun ağırlığının, tamamen sıkıştırılmış durumdaki betonun ağırlığına bölünmesi yeterli olmaktadır. Elde edilen sonuç sayısal olarak ifade edilmektedir.

@volkanatabey