Kireç hakkında bilgilendirme

KİREÇ

Bileşiminde kalsiyum karbonat ve magnezyum karbonat bulunan kireçtaşı dolomatik kireçtaşının 900°C civarında yakılmasıyla elde edilen kalsiyum oksit veya magnezyum oksit bileşimli maddeler “kireç” olarak adlandırılır.

Kireç, kireç taşının yatay döner fırınlarda veya dik kireç fırınlarında kızdırılması ile üretilir. Kalsiyum karbonatın ayrışma sıcaklığına kadar ısıtılması ile CO2  gazı halinde uzaklaşır. Uçucu olmayan diğer bileşenler oksit ve silikatlar halinde kireç içinde kalır.

KİREÇ ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ

Kireçler pratik olarak, içerdikleri CaO ve safsızlık yüzdelerine göre üç guruba ayrılabilirler;

1) Yağlı kireçler

2) Zayıf kireçler

3) Su kireci

Bunlarla birlikte bazı kireç türleri aşağıdaki gibdir:

Esmer kireç : Dolomatik kireçtaşlarının yakılmasıyla elde edilir.

Beyaz kireç : Saf kireç yakılırsa (kalsiyum oksit) sönmemiş kireç elde edilir.

Su kireci: Marnlı kireçtaşlarının yakılmasıyla gri sarı renkli maddeye denir.

Kirecin üretimi

Sönmüş kireç, havadan karbondioksit alarak sertleşir. Pürüzlü yüzeyde sertleşme, perdahlı yüzeylere göre daha kısa sürede gerçekleşir. Pratik olarak yeni yapılmış inşaatlarda duvar sıvasının daha çabuk sertleşmesi için mangal kömürü yakılarak bünyede mevcut bulunan suyun buharlaşması sağlanır.

Ca(OH) + CO2 ® CaCO3 + H2O

Toz haline getirilen kireç 25 kg’lık torbalarla piyasaya sürülür. Toz torba kireçler, iyi torbalama yapıldığı taktirde ortalama olarak 9 ay bozulmadan özelliğini korur. Üretim söndürülmemiş olacaksa fırından çıkan kireci herhangi bir işleme tabi tutulmadan ortam sıcaklığına geldikten piyasaya ulaştırılır. Kireç kullanım yerinde söndürülerek kullanılır. Torba kireçlerin üzerinde üreten firmanın ismi, üretim tarihi, T.S. nosu, ağırlığı yazılıdır. Kireç, çimento ve alçı gibi suya karşı hassasiyet göstermez.

Yapı Kireçleri

Kalker taşını 5–10 cm boylarında parçalar halinde kırılarak 900 – 1000°C sıcaklıkta uygun fırınlarda pişirilmesiyle elde edilir. Kimyasal analizi yapıldığında genel olarak hammaddenin kimyasal yapısını taşırlar. Kireçler, ana maddeye bağlı olarak Kalsiyum oksit veya kalsiyum hidroksitten meydana gelir. Ancak içerisinde az miktarda Magnezyum (MgO) MG(OH)2, Silisyum (SiO2), Alüminyum (Al2O3) ve demir (Fe2O3) ihtiva ederler.

Hava Kireci : Genellikle kalsiyum oksit veya hidroksitten oluşan ve atmosferik karbondioksit ile reaksiyona girerek havada yavaş yavaş sertleşen kireçlerdir. Hidrolik özellikleri olmadığı için genellikle su altında sertleşmezler.

Dolomitik Kireç : Esas olarak Kalsiyum oksit ve Magnezyum oksitten oluşan sönmemiş kireçlerdir. Dolomit taşının 900–1000°C sıcaklıkta pişirilmesiyle elde edilen kirece dolomit kireci adı verilir.

Sönmemiş Kireç : Kireç taşı veya dolomitik kayaçların kalsinasyonu ile üretilen ve esas olarak kalsiyum oksit ve magnezyum oksit ihtiva eden hava kireçleridir. Sönmemiş kireçler su ile etkileşince ekzotermik reaksiyon verirler.Sönmemiş kireçler, kelle denilen büyük parçalar veya öğütülmüş ince toz halinde piyasaya arz edilirler.

Kirecin kullanım alanları;

Kireç başta inşaat sektöründe harç yapımı olmak üzere tıbbı amaçlar ile, çökeltme, tarım, nötralizasyon ve baca gazlarının absorbasyonu gibi farklı alanlarda kullanılmaktadır.

Farklı tiplerdeki yapı kireçleri, CaO + MgO muhtevalarına göre veya hidrolik kireçlerde basınç dayanımlarına göre sınıflandırılmaktadırlar. Parantez içindeki sembol ve değerler kirecin İngilizce kısaltılmış ismi, kalsiyum ve dolomitik kireçlerdeki CaO + MgO oranı ve hidrolik kireçlerin 28 günlük, olması gereken en az N/mm2 cinsinden basınç dayanımı değeridir.

Kalsiyum kireci 90 (CL 90)

Kalsiyum kireci 80 (CL 80)

Kalsiyum kireci 70 (CL 75)

Dolomitik kireç 85 (DL 85)

Dolomitik kireç 80 (DL 80)

Hidrolik kireç 2 (HL 2)

Hidrolik kireç 3,5 (HL 3,5)

Hidrolik kireç 5 (HL 5)

İlginizi Çekebilir:  Tuğla

Bir Cevap Yazın

Required fields are marked *.