Kalıp ve Proje İlişkisi

22.05.2018
Kalıp Projesi

Proje kalıp konusu tasarım yönünden büyük önem arz etmektedir. Yapı tasarımında izlenecek yol, işlevin, gereksinim programının doğru belirlenmesi ve temel tasarım kurallarına uyulmasıdır. Temel tasarım kuralları derken başta araziye yerleşim kararları, arazinin topoğrafik yapısı egemen rüzgar güneş yörüngesi, manzara gibi özelliklerin doğru değerlendirilmesi gerekir. Yapının tasarımında yapının taşıyıcı yapısı bütün bu amaçları karşılamak koşulu ile belirlenir.

Bunun dışındaki çözüm arayışları, biçimi öne almak demektir. Bu durum işlevin taşıyıcı yapı ile bütünleştiği ve bu nedenle 'mühendislik yapıları' adı verilen yapılarda ayrıcalık taşır. Köprü, baraj, baca, kule, viyadük gibi işlevin sınırlı olduğu yapılarda yapım tekniği ile yapının biçimlenmesi bütünleşir. Bunun dışında üretim tekniklerinin iyi bilinmesi koşulu ile yapım yöntemlerinin belirlenmesi ancak, çok tekrar eden yapılar için ve de ekonomik nedenlerle tercih edilmektedir.

Kalıp ve iskele sistemlerinin önemi, betonarme taşıyıcı sistemlerin yapım koşullarının gereği olarak artar.

Çünkü beton istenilen dayanıma erişinceye değin belli koşullarda korunmayı gerektirir. Bu nedenle, kalıp ve iskele sistemleri yapının bünyesine girmediği halde önemini yitirmeyen bir yapı gerecidir. O halde, yapı tasarımı sırasında betonarme kalıp ve iskele sistemlerinin olanaklarını bilmek önemlidir.

Ülkemizde yaygın olarak tercih edilen betonarme yapılar yıllardır üretilmesine karşın mimari tasarım ve üretim açısından yeterince irdelenmemiş, tanımlanmamıştır. Bu durum ne yazık ki, başta uygulayıcı ve tüketiciler olmak üzere yapım sürecinin genel ilgisizliği sonucudur. Özetle özüne dokunmaksızın babadan oğla uygulana geldiği için sorunlar üzerinde yeterince çalışılmamıştır.

Örneğin yüksek yapılarda plan kesiti ve hacimlerin kullanışı kalıp yönteminin ve kullanılan çalışma düzeninin seçimi için önemlidir. Ancak burada iki ayırım söz konusu olabilir.

1- Tüm duvarların taşıyıcı olduğu yapı türleri

2- Ancak belirli enine duvarların taşıyıcı olduğu dış duvarların yük almadığı durum (küre yapı)

Birinci türdeki yapılarda rasyonel kalıplama yöntemlerinin kullanılma olanakları sınırlıdır. Bazı sistemler döşeme ve perdeleri aynı zamanda kalıplayıp betonlanmasını sağlamaktadır; fakat proje şeklinin izin verdiği durumlarda bu mümkündür. Diğer bir yandan duvar kalıplarının oluşturulmasında büyük alanlı kalıpların kullanılması mümkün olabilir, ancak döşemelerde büyük alanlı kalıpların kullanılması mümkün olmamaktadır. Çünkü önceden betonlanan dış duvarlar nedeniyle kalıp alınması mümkün olmamaktadır.

Proje kalıp önemli bir husus olduğundan ilerleyen yazılarımda mutlaka bu konuya tekrar dönüş yapacağım.


:

:

Lifli Beton

Betonun zayıf yönlerinden biri olan çekme vb. gerilmelerine karşı direnci ve ...

Yeşil Çatı

Yeşil çatılar, ilave ağırlığa dayanma gücü olan; su, su buharı ve kökler ...

Demiryolu Tren

Demiryolu köprüleri tasarım olarak karayolu köprülerine benzer temel parçal...

Sıvılaşma

Bir zemin kütlesinin statik kayma gerilmesinin, sıvılaşmış haldeki zeminin...

Nano Teknoloji

Nano ölçek kavramı boyutları 1-100 nm (1nm=10-9 m, yani metrenin mily...