Bina deprem performansının belirlenmesi

27.11.2018
Bina Deprem Performansı Yazılımları

Son yıllarda dünya üzerinde meydana gelen depremler, depremlerin tekrarlanma süresi, şiddeti, büyüklüğü ve neden olduğu can ve mal kayıpları göz önüne alındığında depreme dayanıklı yapıların önemi ortaya çıkmaktadır. Geçmiş yıllarda yaşanan depremler, gelecekte de ülkemizde depremlerin olacağının habercisidir. Günümüzde depremlerin hangi büyüklükte, nerede ve ne zaman olacağının bilinmesi ve olabilecek depremlerin önlenebilmesi maalesef mümkün değildir.

Depremde meydana gelebilecek can ve mal kayıplarını önlemek amacıyla yapılması gerekenlerin en önemlisi depreme dayanıklı binalar inşa etmek olacaktır. Ülkemizdeki binaların çoğunluğunu betonarme taşıyıcı sistemler oluşturmaktadır. Bu binaların çok büyük bir kısmı; deprem etkisi dikkate alınmadan sadece düşey yükler altında çözümlenerek inşa edildiğinden kendisinden beklenen deprem performansını sağlayamamaktadır.

Günümüzde bilgisayar programları kullanılarak, mevcut binaların deprem performansı kısa sürede belirlenebilmektedir. Bu sayede mevcut betonarme binaların deprem güvenliklerinin değerlendirilmesi, yetersiz olanların güçlendirilmesi ve deprem anında ortaya çıkabilecek can ve mal kayıplarının önüne geçilebilmesi mümkün olmaktadır

Mevcut betonarme binaların deprem güvenliğinin incelenmesi ve gerekli görülenlerin yıkımı ya da güçlendirilmesi kararlarının verilmesi öncelikli konulardan biridir. İncelenecek binaların sayı olarak çokluğu düşünüldüğünde kamu binalarının öncelikli olarak ele alınması ve incelemelerin yapılarak gerekli tedbirlerin alınması deprem esnasındaki can ve mal kayıplarının en aza indirilmesi açısından önem arz etmektedir. Kamu binaları içerisinde de okul ve hastane binaları öncelikle değerlendirilmesi gereken binalar içerisinde düşünülmektedir.

Türkiye topraklarının çok büyük bir bölümü deprem riski altındadır. Bu bölgelerde bulunan mevcut betonarme binaların deprem güvenliğinin incelenmesi ve gerekli görülenlerin yıkımı ya da güçlendirilmesi kararlarının verilmesi öncelikli konulardan biridir. İncelenecek binaların sayı olarak çokluğu düşünüldüğünde kamu binalarının öncelikli olarak ele alınması ve incelemelerin yapılarak gerekli tedbirlerin alınması deprem esnasındaki can ve mal kayıplarının en aza indirilmesi açısından önem arz etmektedir. Kamu binaları içerisinde de okul ve hastane binaları öncelikle değerlendirilmesi gereken binalar içerisinde düşünülebilir.

Mevcut binalar “Betonarme Elemanlarda Sargı ve Modelleme” (BESAM), “Structural Analysis Program” (SAP 2000) ve “Doğrusal Elastik Olmayan Analiz Programı” (DELOP) gibi programlar aracılığıla koordineli kullanım yöntemiyle analizleri yapılabilir.

Betonarme Elemanlarda Sargı ve Modelleme (BESAM) , betonarme elemanların kesit hesaplarında beton sınıfını, donatı sınıfını, enine ve boyuna donatı miktarını, donatı düzenini, sargı etkisini dikkate alarak kesite ait moment-eğrilik, moment-dönme, normal kuvvet-moment ilişkilerinin elde edilebildiği Fortran dilinde hazırlanmış bilgisayar yazılımıdır.

Structural Analysis Program (SAP 2000) , iki ve üç boyutlu yapı sistemlerinin modellenmesini, tasarlanmasını ve çözümlenmesini yapabilen, kullanıcıya nesne tabanlı bir modelleme ortamı sunan ve sonlu eleman prensibiyle çalışan bir programdır.

Doğrusal Elastik Olmayan Analiz Programı (DELOP) DBYBHY (2007)’de yer alan performans kriterleri ile uyumlu olarak, binaların hedef performans seviyesinin belirlenmesi ile ilgili değerlendirmeleri yapmaktadır.

Doğrusal elastik ve doğrusal elastik olmayan hesap yöntemlerinin uygulanması ve eleman hasar bölgelerine karar verilmesi ile binanın deprem performans düzeyi elde edilmektedir. DBYBHY (2007)’de; Hemen Kullanım (HK), Can Güvenliği (CG), Göçme Öncesi (GÖ) ve Göçme Durumu (GD) olmak üzere dört farklı performans düzeyi tanımlanmıştır.


:

:

Lifli Beton

Betonun zayıf yönlerinden biri olan çekme vb. gerilmelerine karşı direnci ve ...

Yeşil Çatı

Yeşil çatılar, ilave ağırlığa dayanma gücü olan; su, su buharı ve kökler ...

Demiryolu Tren

Demiryolu köprüleri tasarım olarak karayolu köprülerine benzer temel parçal...

Sıvılaşma

Bir zemin kütlesinin statik kayma gerilmesinin, sıvılaşmış haldeki zeminin...

Nano Teknoloji

Nano ölçek kavramı boyutları 1-100 nm (1nm=10-9 m, yani metrenin mily...