04
Sep
facebook twitter

Beton Basınç ve Çekme Dayanımı

Betondan beklenen en kritik etken, yapı kullanım amacına göre farklılık olmasıyla beraber, genelde basınç dayanımıdır. Bunun yanı sıra, çekme ve kesme (kayma) dayanımları da beton ve betonarme yapı elemanlarının tasarımında önemli rol oynamaktadır. Sözkonusu dayanımlar değer olarak büyükten küçüğe doğru; basınç, kesme ve çekme dayanımı şeklinde sıralanabilir. Betonun basınç dayanımı, eksenel basınç yükü etkisi altındaki numunenin kırılmaya karşı gösterebileceği direnme kabiliyeti olarak tanımlanabilmektedir.

Beton kalitesini etkileyen faktörler: Su/Çimento oranı, Çimentonun cinsi, dayanımı, dozajı, Agreganın petrografik ve mineralojik yapısı, dayanımı, granülometrisi, şekli, temizliği, Karma suyunun temizliği, Kullanılan katkı maddeleri, Yerleştirme tekniği, Döküm sırasındaki çevre koşulları (sıcaklık, nem, rüzgar), Bakım koşulları, süresi, Deney presinin kalibrasyonu, Numunenin deney anındaki nem durumu, Yükleme hız

Betonun basınç dayanımı, standart su küründe saklanmış, 28 günlük, 150 mm çapında, 300 mm yüksekliğindeki standart silindir numunelerin eksenel basınç dayanımı olarak tanımlanabilmektedir. TS 500‟de verilen beton dayanım sınıfları da bu şekilde belirlenen dayanımlardır. Betonun basınç dayanımı günümüzde, silindir numuneden çok daha kolay uygulanabildiği için, kenar boyutu 150 mm olan küp numuneler üzerinde gerçekleştirilen deneylerden de elde edildiğinden, karakteristik basınç dayanımı (fck) geçerliliği deneylerde kanıtlanmış katsayılarla dönüştürülür. Zira küp numuneler üzerinde elde edilen basınç dayanımı değeri, şekil etkisi nedeniyle, silindir numuneden elde edilen basınç dayanımından yüksektir.

Aynı betondan üretilen değişik boyuttaki betonların basınç dayanımları, boyut etkisinden dolayı da farklı olabilmektedir. Numune boyutları küçüldükçe dayanım önemli oranda artmaktadır.

Karakteristik basınç dayanımı, aynı zamanda, projede öngörülen beton basınç dayanımıdır. Ancak, üretilen betonun gerçek basınç dayanımının öngörülenden daha düşük olma olasılığı her zaman vardır. Bu olasılık, betonarme standardı TS500‟e göre en fazla %10, TS EN 206-1/2004‟e göre ise daha da düşük olmalıdır.

Betonun çekme dayanımı, eksenel çekme deneylerinden elde edilen değerdir. Deneylerden elde edilen ortalama çekme dayanımı fctm, karakteristik çekme dayanımı ise fctk ile göstermektedir. Betonun karakteristik çekme dayanımı, eksenel çekme deneylerinden elde edilecek dayanımın bu değerden az olma olasılığı belirli bir oran olan dayanım değeri olarak kabul edilmektedir.

Betonun mekanik özelliklerini belirleyen başlıca etkenlerden olan ve genellikle kuruma sonucunda hacminin büzüşmesi şeklinde ortaya çıkan büzülme (rötre), taze betonun en önemli sorunlarından biridir. Kullanılan çimento tipi ve miktarı ve agrega oranı bu özelliği önemli ölçüde etkilemektedir. Geleneksel betonda kullanılan mineral ve kimyasal katkıların da bu özelliği olumlu ya da olumsuz yönde etkileyebilmektedir.


:

:

Betondan beklenen en kritik etken, yapı kullanım am...

Betonun üretimi, taşınması ve yerleştirilmesi esnasındaki hom...

Viskozite, moleküller arasındaki sürtünmeden dolayı akışkan malz...

Merdivenler farklı yükseklikteki yapı bölümleri arasında kişilerin...

Dayanım kaybetmeden şekil değiştirebilme yeteneğine süneklik denir....