Asma Köprü

28.11.2018
Asma Köprüler

Köprüler insanların eski zamandan beri hayatlarını kolaylaştıran en önemli yapılardan biridir. Çok önceden köprüler, akarsuların, hatta kıtaların, derin vadilerin geçilmesini sağlayan ve insanların birbirlerine erişmek için kullanılan bir yapıydı. Eski zamanlarda yapılan köprüler ensiz, küçük açıklıklı ve az yükleri kaldırabilecek vasıfta, ahşap ve kargir malzemelerden yapılırken; son günlerde bu köprülerin yerini çelik ve betonarme köprüler almıştır. Bu maksatla şimdiki zamanda engin, uzun açıklıklı ve ağır yüklemeleri kaldırabilecek çelik ve betonarme köprüler yapı edilmektedir.

Asma köprüler, gerek büyük açıklıkların geçilmesi, gerekse köprü altında kalan alanların kolayca kullanılabilmesi açısından benzerlerinden daha iktisadi mühendislik yapılarıdır. Asma köprüler mühendislik açısından da önemli yapılardır. Bu tip köprülerinin yüksek inşa maliyetleri ve bulundukları bölgelerdeki lojistik önemleri göz önüne alındığında, bu tür mühendislik yapılarının yapısal davranışlarının çok iyi belirlenmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Çünkü bu tip köprülerin ziyan görmesi, can ve mal kaybının yanında ulaşım bağlantısının da asla olmaması anlamına gelmektedir.

Asma köprüler inşa edilirken önce kule ve ankraj sistemleri inşa edilir. Kule inşasından sonra ana kablo çekilir. Ana kablo çekildikten sonra askılar ana kabloya bağlanır ve bir vinç yardımıyla tabliye kademeli olarak ana açıklığın ortasından başlayarak iki uca doğru eşit sayıda monte edilmeye başlanır.

Asma köprüler tek, iki ve üç açıklıklı iki kuleli veya çok açıklıklı üç ya da daha fazla kuleli olarak inşa edilmektedirler. Üç açıklıklı asma köprüler en yaygın olanıdır. Çok açıklıklı asma köprülerde kulelerin tepesindeki yatay yer değiştirmeler yükleme durumuna bağlı olarak artabilir ve bu tür yer değiştirmeleri kontrol etmek için önlem olmak gerekli olabilir.

Asma köprülerde kullanılan ana kablolar, paralel sarılı tellerden oluşmuş kablolardır. Askı halatları, tabliye takviye kirişlerini taşır ve yükleri kulelere aktarır. Askı halatları dikey veya çapraz olabilir. Genellikle, asma köprülerin askıları dikeydir. Bazen, dikey ve çapraz askılar daha fazla rijit yapı elde etmek için birlikte kullanılabilir. Asma köprüleri kule, kablo, askı, ankraj ve tabliye olmak üzere ana elemanlar oluşturmaktadır. Kulelere mesnet oluşturan temellerde su içerisinde yapılması gerektiğinde, pahalı ve zor olduğu için önem kazanırlar. Bu yüzden zorunlu olmadıkça çok açıklıklı asma köprü yapımından kaçınılır.

Rüzgâr yükü, inşaat mühendisliği yapıları üzerinde en önemli tasarım yüklerinden biridir. Düşük sönümlendirme ve yüksek esneklik katsayısı bulunan büyük açıklıklı köprüler için rüzgâr yükü etkisi önemlidir. Büyük açıklıklı köprü kesitleri genellikle etrafında aerodinamik akış kararsızlıkları oluşabilen küt cisimlerdir. Küçük açıklıklı köprülerde önemli olmazken orta açıklıklı köprülerde köprü alt yapısı, büyük açıklıklı köprülerde hem köprü altyapısı hem de köprü üst yapısı rüzgâr yükü altında incelenir.

Özellikle asma köprüler gibi önemli yapılarda rüzgâr yüklerinin gerçekçi bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Bu amaçla gelişen teknoloji ile rüzgâr tüneli deneyleri yapının maketi üzerinde gerçekleştirilir. Gerçekçi sonuçlar elde edebilmek için bazen yapının etrafında rüzgâr akımını etkileyen nesneler de köprüyle beraber modellenerek rüzgâr tüneli deneyine dâhil edilir. Böylelikle köprü yapısının aerodinamik davranışı ve rüzgâr yükleri altındaki titreşim karakteri belirlenir. En büyük amaçlardan birisi de köprünün titreşim frekansını ortaya koymak ve rezonansa mani olacak ek tedbirler geliştirmektir. Bilindiği üzere rezonans titreşim genliğinin sonsuza gitmesidir ki bu mühendislik yapılarında yıkıma neden olur.


:

:

Lifli Beton

Betonun zayıf yönlerinden biri olan çekme vb. gerilmelerine karşı direnci ve ...

Yeşil Çatı

Yeşil çatılar, ilave ağırlığa dayanma gücü olan; su, su buharı ve kökler ...

Demiryolu Tren

Demiryolu köprüleri tasarım olarak karayolu köprülerine benzer temel parçal...

Sıvılaşma

Bir zemin kütlesinin statik kayma gerilmesinin, sıvılaşmış haldeki zeminin...

Nano Teknoloji

Nano ölçek kavramı boyutları 1-100 nm (1nm=10-9 m, yani metrenin mily...